jueves, 31 de octubre de 2013

COLEGIO DE ESTUDIOS CIENTÍFICOS Y TECNOLÓGICOS DEL ESTADO DE MÉXICO

DOCENTE: CESAR SÁNCHEZ GARCÍA

“MAZAHUA”

INTEGRANTES DEL EQUIPO:
HUGO CESAR GALINDO RUIZ
GUADALUPE CASTRO FLORES
DAVID GRACIA CORNEJO
MAITE LÓPEZ ÁNGELES
CINTHIA GARCÍA SÁNCHEZ


TURNO: MATUTINO

CICLO ESCOLAR: AGOSTO 2013- FEBRERO 2014




10 ORACIONES EN ESPAÑOL-MAZAHUA
¿cómo te llamas?:
¿jango ga chjüü

muchas gracias
senka tlasojkamati


ya tiene mucho tiempo la vida de nuestro pueblo y era diferente
ya wej kawitl in topueblo oyeka okse tlamantle

teniamos grandes montes y habia muchos animales
oyeka wejweyi kuawyoj iwan o katkaj miekej okuilimej

las casas eran de zacates y los muros de carrizos
in kalmej oyekaj sakakaltin i wa de chinamitl

todos andaban descalzos no conocian los huaraches y si alguien tuviera era por ser rico.
nochtin onemiaj san inmijikxi mach okixmatiaj kaktle,iwan katlej okipiaya ikak kijtosneki okimopialiaya
mi hermano es delgado
dyokjob'e mi na  arkate, jmosú

¡Eres muy bella
¡Mina zotsú!

Es muy buena persona
mi na jonte

Buenas tardes
jojña nzháá

dentro de ocho días es la fiesta
chjúndya kja mbaxua

Y todo los días te regaña tu mamá
ndo, nrro jiasma guenchki nanabi

Después de la fiesta nos iremos ala casa
ma ya ni kjogú nu mbaxua ra in nzumú:

¿Quieres casarte?
¿Gi nee ri chjúntú?
















                                                                                                                                    SUACHOKALIS
Leyenda la de la Llorona
(Español)
Cuentan que vivió una mujer muy bonita que se casó y tuvo 2 hijas. Al parecer vivía bien con su esposo, pero tiempo después tuvo un amante y cuando su marido se enteró buscó aquel hombre y lo mató, huyendo después con rumbo desconocido.

En poco tiempo ella tuvo otros amantes y empezó a estar mal de la cabeza, como loca, pues pensó que sus hijos le estorbaban y que era mejor que ella los matara.
Le daba vueltas a la idea, hasta que una noche que llovía muy fuerte se los llevó al río y ahí los ahogó.

Cuando apenas había cometido el crimen se arrepintió y entonces se trastornó, andaba sola, sin hablar con nadie y casi sin comer. Se pasaba las horas nadamás sentada y con la vista fija, pero los peores días, era cuando llovía porque se salía desesperada  a caminar por las orillas del río, sin dejar de gritar y llorar por sus hijos. Sus lamentos eran tan horribles que las personas se asustaban al oirlas.
Cuando esta mujer murió, su alma no puedo descansar y se aparecía por las noches cerca del río, dando gritos, llorando y lamentándose por los hijos que había matado. Hay muchas personas que dicen haberla oído.
Como se señaló, la llorona es ampliamente conocida en los diferentes lugares.
Se trata de una mujer que se aparece en las noches, con el cabello suelto y generalmente vestida de blanco, llorando y gritando por sus hijos.
 (Mazahua)
Tatapouia ke ongaya se siuat kualtsin, ton mo namikti uan kipiak ome suapipilme, ton kitaya kijtouaya ke yejuan kuali yetoya iuan ni takauj, sayo ke panoke in tonalme yejua in siuat mo temoli se ikalayon ijkuak ki matik ni ueuet ki temo ne okse ueuet uan ki mikti, niman yajki uan amo ki matia kan yaskia.
Panokej in tonalme uan yejua mo  temoli oksekin kalayonyos uan mo tali peua ki kokouaya ni tsontekon keme jon kuatapoloskia, ki nemili ke ni suapipilme ki tasakuiliaya uan kin mikti.
Sayo mo malakachouaya, uan kijto se youak ke melak kiouia kin kuiyak tech ne ateno uan ompa kin akalakito.
Keman yekin ki chiuak ne miktilis mo yolkoko uan niman mo kuatapolo, nemia ni selti, amo akin ki nojnotsaya, uan amo takuaya, sayo ijkon tokotsietoya uan taixixtoya. Sayo ke ijkuk mixkiouia kisaya ijsiujka nejnemiti ne ateno, uan ijkon koujtsajtsiaya ki temouaya ni koneme, yejua melak chokaya uan ne takame mo majmoutiaya ke kakia.
Ijkuak mik nijin siuat, no tonal amo kuali yetoya uan mo nextiaya tech youak ne ateno, yoltsajtsi, chokaya uan mo yolkokouaya ika i koneme ke kin mikti, miake takame kijtouaya ke ijkon kijtouaya.
Keme na mech ilij, in siuatchokalis ki ueyi ixmati tech ne miakan.
Nijin siuat sayo monextia nepa youak, ka itson majkautok uan ka i taken istak, koutsajtsitok ika i piluan.











español
mazahua
Imagen
REIR

trjeñe


 
LLORAR

uele



LEER

xoru


ESCRIBIR

apju


PAJARO

uʹu


PERRO

dyoʹo


CABALLO

pjadʹu


VACA

bʹaga
GATO

mixi
POLLO

Ngoñi

BURRO
Burru/rekva

OLLA

Sabʹa
COMAL

nredye
JARRO

xalo

CASA

ngumu
PIEDRA

peña

SILLA

trjujnu
FLORES

nzhajna

TORTILLA

xedyi
LEÑA

Zala/xiza

MAIZ

Trjoʹo





COLEGIO DE ESTUDIOS CIENTÍFICOS Y TECNOLÓGICOS DEL ESTADO DE MÉXICO

DOCENTE: CESAR SÁNCHEZ GARCÍA

“MAZAHUA”

INTEGRANTES DEL EQUIPO:
HUGO CESAR GALINDO
GUADALUPE
DAVID CORNEJO
MAITE LÓPEZ ÁNGELES
CINTHIA GARCÍA SÁNCHEZ


TURNO: MATUTINO

CICLO ESCOLAR: AGOSTO 2013- FEBRERO 2014




10 ORACIONES EN ESPAÑOL-MAZAHUA
¿cómo te llamas?:
¿jango ga chjüü

muchas gracias
senka tlasojkamati


ya tiene mucho tiempo la vida de nuestro pueblo y era diferente
ya wej kawitl in topueblo oyeka okse tlamantle

teniamos grandes montes y habia muchos animales
oyeka wejweyi kuawyoj iwan o katkaj miekej okuilimej

las casas eran de zacates y los muros de carrizos
in kalmej oyekaj sakakaltin i wa de chinamitl

todos andaban descalzos no conocian los huaraches y si alguien tuviera era por ser rico.
nochtin onemiaj san inmijikxi mach okixmatiaj kaktle,iwan katlej okipiaya ikak kijtosneki okimopialiaya
mi hermano es delgado
dyokjob'e mi na  arkate, jmosú

¡Eres muy bella
¡Mina zotsú!

Es muy buena persona
mi na jonte

Buenas tardes
jojña nzháá


dentro de ocho días es la fiesta
chjúndya kja mbaxua

Y todo los días te regaña tu mamá
ndo, nrro jiasma guenchki nanabi

Después de la fiesta nos iremos ala casa
ma ya ni kjogú nu mbaxua ra in nzumú:

¿Quieres casarte?
¿Gi nee ri chjúntú?
















                                                                                            SUACHOKALIS
Leyenda la de la Llorona
(Español)
Cuentan que vivió una mujer muy bonita que se casó y tuvo 2 hijas. Al parecer vivía bien con su esposo, pero tiempo después tuvo un amante y cuando su marido se enteró buscó aquel hombre y lo mató, huyendo después con rumbo desconocido.

En poco tiempo ella tuvo otros amantes y empezó a estar mal de la cabeza, como loca, pues pensó que sus hijos le estorbaban y que era mejor que ella los matara.
Le daba vueltas a la idea, hasta que una noche que llovía muy fuerte se los llevó al río y ahí los ahogó.

Cuando apenas había cometido el crimen se arrepintió y entonces se trastornó, andaba sola, sin hablar con nadie y casi sin comer. Se pasaba las horas nadamás sentada y con la vista fija, pero los peores días, era cuando llovía porque se salía desesperada  a caminar por las orillas del río, sin dejar de gritar y llorar por sus hijos. Sus lamentos eran tan horribles que las personas se asustaban al oirlas.
Cuando esta mujer murió, su alma no puedo descansar y se aparecía por las noches cerca del río, dando gritos, llorando y lamentándose por los hijos que había matado. Hay muchas personas que dicen haberla oído.
Como se señaló, la llorona es ampliamente conocida en los diferentes lugares.
Se trata de una mujer que se aparece en las noches, con el cabello suelto y generalmente vestida de blanco, llorando y gritando por sus hijos.

 (Mazahua)
Tatapouia ke ongaya se siuat kualtsin, ton mo namikti uan kipiak ome suapipilme, ton kitaya kijtouaya ke yejuan kuali yetoya iuan ni takauj, sayo ke panoke in tonalme yejua in siuat mo temoli se ikalayon ijkuak ki matik ni ueuet ki temo ne okse ueuet uan ki mikti, niman yajki uan amo ki matia kan yaskia.
Panokej in tonalme uan yejua mo  temoli oksekin kalayonyos uan mo tali peua ki kokouaya ni tsontekon keme jon kuatapoloskia, ki nemili ke ni suapipilme ki tasakuiliaya uan kin mikti.
Sayo mo malakachouaya, uan kijto se youak ke melak kiouia kin kuiyak tech ne ateno uan ompa kin akalakito.
Keman yekin ki chiuak ne miktilis mo yolkoko uan niman mo kuatapolo, nemia ni selti, amo akin ki nojnotsaya, uan amo takuaya, sayo ijkon tokotsietoya uan taixixtoya. Sayo ke ijkuk mixkiouia kisaya ijsiujka nejnemiti ne ateno, uan ijkon koujtsajtsiaya ki temouaya ni koneme, yejua melak chokaya uan ne takame mo majmoutiaya ke kakia.
Ijkuak mik nijin siuat, no tonal amo kuali yetoya uan mo nextiaya tech youak ne ateno, yoltsajtsi, chokaya uan mo yolkokouaya ika i koneme ke kin mikti, miake takame kijtouaya ke ijkon kijtouaya.
Keme na mech ilij, in siuatchokalis ki ueyi ixmati tech ne miakan.
Nijin siuat sayo monextia nepa youak, ka itson majkautok uan ka i taken istak, koutsajtsitok ika i piluan.






español
mazahua
Imagen
REIR

trjeñe


LLORAR

uele

LEER

xoru

ESCRIBIR

apju

PAJARO

sʹuʹu

PERRO

dyoʹo

CABALLO

pjadʹu

VACA

bʹaga
GATO

mixi
POLLO

Ngoñi

BURRO
Burru/rekva

OLLA

Sabʹa
COMAL

nredye
JARRO

xalo

CASA

ngumu
PIEDRA

peña

SILLA

trjujnu
FLORES

nzhajna

TORTILLA

xedyi
LEÑA

Zala/xiza

MAIZ

Trjoʹo